Neden Bazı Anılarımızı Film Sahnesi Gibi Hatırlarız?

İnsanlar bazı anılarını sanki oradaymış, henüz birkaç saniye önce yaşanmış gibi hatırlayabiliyor, yaşanan olayın üzerinden 10-15 yıl dahi geçmesine rağmen.

Bazı anılarımızı en ufak ayrıntısına kadar hatırlarken, bazı anılarımızı ise hiç hatırlamaz hatta aklımıza dahi gelmezler. Peki bu neden kaynaklanıyor?

Flaş Bellek

İlk yere düştüğünüz anın görüntüsü kafanızda canlandı mı? Düştüğünüz zaman yanınızda kimin olduğu veya nerede olduğunuz, şimdi belki düştüğünüz o ilk ana dönerek o zaman hissetmiş olduğunuz duyguları yeniden hissetmiş bile olabilirsiniz.

Amerikalı bilim insanları James Kulik ve Roger Browm, bu şekilde duygusal yoğunluğun fazla olduğu anılara ‘flaş bellek’ ismini vermektedir. Sevdiğiniz birisinin ölümü, evlendiğiniz an, çocuğunuzu kucağınıza aldığınız o ilk an gibi travmatik veya şok edici olayların yaşandığında bu anıların beyinde berrak bir hafıza oluşturduğunu, bu anıların diğer anılara göre daha net hatırlandığını söyledi.

Peki bunun nedeni ne olabilir?

Amigdala, yani beynin duygu denetim merkezi, duygusal hafızanın oluşmasında en önemli role sahiptir. İnsanın vermiş olduğu duysal tepkiler, amigdala üzerinde kaydediliyor, işleniyor ve gün yüzüne çıkıyor.

Amigdala’nın konumu ise hipokampüsün tam önüdür. Hipokampüsün görevi ise kısa süreli hafızayı uzun süreli hafızaya aktarmaktır. Amigdala, kalıcı hafızayı güçlendirmeye yardımcı olmaktadır. Bundan dolayı da duygusal hislerin yoğun olduğu anılar daha net hatırlanabilmektedir.

Duygusal Hafıza Nerede Oluşur?

Profesör Tali Sharot ve arkadaşları, travmatik olaylar yaşayan kişilerin beyin hücrelerini inceleyecekleri bir araştırma yapmaya karar verdiler. Araştırma sonuçları duygusal hafızanın nerede olduğuna dair yeni bilgileri ortaya koydu.

Araştırmalara 24 kişi katıldı ve katılımcılardan 11 Eylül saldırısı hakkında yaşadıkları soruldu. Saldırının gerçekleşmiş olduğu Manhattan bölgesinde olan insanların saldırıya daha uzak olan Midtown’da olan insanlara göre anılarının daha net ve güçlü olduğunu ortaya çıkardı. Midtown’da olan insanlar saldırıları normal bir şekilde anlatırken, Manhattan’da olanların çok daha detaylı ve adeta yeni yaşanmış gibi anlattıkları tespit edildi.

Katılımcıların beyin hareketleri incelendiğinde ise Manhattan’da olanların amigdasının hareketlendiği, Midtown’da olanların amigdalasında ise herhangi bir hareket olmadığı gözlendi.

Ancak araştırmacıları yine de flaş bellekteki anıların insanları yanıltabileceğini ifade ediyor. İnsanların olayları aslında olduğundan çok daha farklı hatırlamasının mümkün olabileceği belirtiliyor.